Olsztyn24

„Przystanek Historia” to projekt Instytutu Pamięci Narodowej, który od kilku lat gromadzi publiczność Warszawy i Białegostoku na comiesięcznych spotkaniach poświęconych refleksji nad historią kraju i narodu. Bo, jak powiedział Józef Piłsudski „Naród, który traci pamięć przestaje być Narodem - staje się jedynie zbiorem ludzi, czasowo zajmujących dane terytorium.”

- W tym roku do projektu dołączyły kolejne miejscowości - informuje dr Waldemar Brenda, naczelnik Delegatury IPN w Olsztynie. - Spotkania z cyklu „Przystanek Historia” zaczęły regularnie odbywać się w Piszu na Warmii i Mazurach oraz w Łomży, Sokółce i Siemiatyczach na białostocczyźnie. Okazjonalnie, w ramach tego projektu, spotyka się także polska publiczność w Wilnie.

Brenda liczy na to, że w spotkaniach zaczną uczestniczyć historycy spoza IPN, którzy zechcą podzielić się wynikami swoich badań.

W czwartek (24.09) pierwsze spotkanie z cyklu „Przystanek Historia” odbyło się w olsztyńskim Instytucie Kultury Chrześcijańskiej przy ul. Kopernika. Prelekcję na temat kontroli operacyjnej PRL-owskiej Służby Bezpieczeństwa nad olsztyńskimi redakcjami prasowymi wygłosił dr Piotr Kardela, historyk, pracownik naukowy Biura Edukacji Publicznej Delegatury IPN w Olsztynie.

Jak wynika z ustaleń IPN, media w PRL miały być całkowicie dyspozycyjne wobec rządzącej partii komunistycznej i stanowiły najbardziej istotny element tzw. Propagandowego Frontu Ideologicznego. Dziennikarzy werbowano do współpracy korzystając z różnych metod operacyjnych: „na materiały obciążające” (czyli kompromitujące), na „korzyści finansowe lub materialne” oraz na chwytającą za serce „lojalność wobec socjalistycznej ojczyzny”. Bezpieka wykorzystywała do tego dziesiątki tzw. osobowych źródeł informacji, kontakty operacyjne i kontakty służbowe. Trudno obecnie określić skalę tego zjawiska, ponieważ archiwa SB uległy znacznemu zniszczeniu po rozwiązaniu tej instytucji. Bez w wątpienia jednak, biorąc pod uwagę trzy tzw. Sprawy Obiektowe o kryptonimach: „Prasa”, „Oddział” i „Antena/Eter”, spory odsetek dziennikarzy mógł być poddany naciskom ze strony SB. Ilu z nich w końcu tym naciskom uległo, pozostanie już chyba na zawsze tajemnicą.

Uczestnikiem czwartkowego spotkania był m.in. Wojciech Ciesielski, olsztyński historyk, współzałożyciel i członek pierwszej „Solidarności” w Olsztynie, który po wprowadzeniu Stanu Wojennego aktywnie angażował się w podziemną działalność opozycyjną. Był m.in. internowany, a po wyjściu z więzienia przez kilka lat ukrywał się przed SB.

- Dobra publicystyka historyczna kształtuje nasze myślenie i działanie, pozwala rozumieć i dziś i jutro - stwierdził Ciesielski w trakcie dyskusji po zakończeniu prelekcji, podkreślając prawo obywatela do prawdziwej informacji o historii, a nie indoktrynacji opartej na zakłamaniu i przemilczaniu.